Tejas, Artsenkrant 2012

Tom Eelen, 13 januari 2012
Nieuwe chef en eigen cd-label
'Le nouveau deFilharmonie est arrivé'
 

In november werd de Nederlandse dirigent Edo de Waart tijdens een inauguratieconcert officieel aan het publiek van deFilharmonie voorgesteld als nieuwe chef-dirigent en als opvolger van Jaap van Zweden. Hij zal samen met muziekdirecteur Philippe Herreweghe en eerste gastdirigent Martyn Brabbins de lijnen van dit Vlaamse orkest uittekenen. Ongeveer tegelijk met het aantreden van de Waart werd het eigen cd-label van het orkest gepresenteerd. (...) 

Eigen label 

Ongeveer tegelijk met het aantreden van de nieuwe chef-dirigent werden de eerste uitgaven van het eigen cd-label van de Filharmonie gelanceerd. Daarin zijn drie lijnen met een eigen logo te vinden. Alist wordt een reeks met het grote repertoire en hier wordt de spits afgebeten door Edo de Waart met een live-opname van de Alpensymfonie van Richard Strauss. In de reeks Belgian Boutique komt de muziek van Belgische componisten uit de 19de tot midden 20ste eeuw aan bod (...) Tot slot is er de reeks Cutting Edge waar men vooruit wil kijken en waar toekomstmuziek tot klinken wordt gebracht. Hier vat men aan met vier werken van Wim Henderickx. Drie werken van de jonge Henderickx krijgen hier een mooie update, maar centraal staat zijn Tejas voor groot orkest dat hij in 2009 voor deFilharmonie componeerde en dat in het kader van Ars Musica gecreëerd werd. Een jaar later werd deze opname onder leiding van Martyn Brabbins gerealiseerd. 

Geluid van het universum 

Wim Henderickx brak midden de jaren negentig door met zijn Raga's voor orkest. Toen werd al duidelijk dat hij zijn fascinatie voor het Oosten met nieuwe inzichten uit de Westerse hedendaagse muziek wilde verzoenen. Aanvullende studies in Darmstadt en Parijs brachten hem ook hedendaagse compositietechnieken bij. Hij integreerde ze ondertussen in een persoonlijke taal die heel wat uitvoerders en luisteraars kon overtuigen. 

Tejas werd voor groot symfonie-orkest geconcipieerd. Het werk dat veertig minuten duurt, is het zesde en voorlaatste deel van zijn Tantric Cycle, een reeks composities voor verschillende bezettingen die tijdens een reis naar Nepal in 2004 vorm begon te krijgen. Toen al ontstond het idee om een werk te maken als antwoord op de vraag 'What does the sound of the universe look like?'. Tejas, wat in het Sanskriet energie, vuur, vitaliteit of kracht kan betekenen, is een poëtische of filosofische verklanking van het geluid van het universum. Het werk begint met een imponerend akkoord, maar of dat nu een oerklank, de oerknal of nog iets anders is, moet de luisteraar uiteindelijk zelf uitmaken. Oosterse invloeden worden bij Wim Henderickx telkens in een Westers en rationeel compositorisch kader verwerkt. Hij vertrekt van matrixen en werkt met getallenverhoudingen, logaritmen en geometrische figuren. Die laatste gelden ook voor de opstelling van de instrumenten zodat meteen aan stereofone mogelijkheden werd gedacht. In de uitwerking van de partituur komen verschillende contrasten aan bod: etnisch slagwerk staat er naast westerse instrumenten, een hyperexacte ritmische notatie wisselt af met passages waar dirigent of musici een zekere vrijheid toebedeeld krijgen en kamermuzikale invloeden worden vermengd met symfonische uitbundigheid. 

Wim Henderickx: 'Mijn mathematische aanpak staat misschien haaks op de Oosterse inspiratie die ik zo belangrijk vind, maar dat stelt me precies in staat die culturele invloeden te overstijgen. Ik heb dat ook nodig om een tegengewicht te vinden voor het spirituele. Ik wil niet in pseudo-esotherie verglijden. Voor mij moet een kunstwerk naast inspiratie en mystiek ook getuigen van vakmanschap en van rationaliteit.' 

De cd's van het label van deFilharmonie zijn te koop via www.defilharmonie-webshop.be